Skocz do zawartości


Zdjęcie

Pytanie o budżetowanie

budżetowanie budżetowanie odgórne budżetowanie oddolne

wróć do serwisu Księgowość 2 odpowiedzi w tym temacie

#1 Marek

Marek

    Nowy użytkownik

  • Członkowie
  • Pip
  • 7 postów

Napisano 19 luty 2013 - 14:11

Co lepiej sprawdza się w praktyce - budżetowanie odgórne czy oddolne? Jakie jest Wasze zdanie na ten temat?

#2 Agnieszka

Agnieszka

    Zaawansowany użytkownik

  • Członkowie
  • PipPipPipPipPip
  • 3608 postów

Napisano 19 luty 2013 - 14:25

A ty co o tym myślisz?

#3 Redakcja www.isc.infor.pl

Redakcja www.isc.infor.pl

    Użytkownik

  • Członkowie
  • PipPip
  • 18 postów

Napisano 20 luty 2013 - 10:25

Budżetowanie odgórne to taki budżetowania, w którym cele są ustalane przez kierownictwo wyższego i najwyższego szczebla, a następnie przekazywane niższym szczeblom zarządzania (kierownikom ośrodków odpowiedzialności) w celu uszczegółowienia i stworzenia budżetów cząstkowych.
Wobec tego najczęściej spotyka się sytuację, w której kierownikom centrów odpowiedzialności narzucane są cele przedsiębiorstwa. Mogą one przyjąć postać celów strategicznych, albo też celów rocznych. Te cele nie podlegają negocjacji, albowiem zostały już zatwierdzone do realizacji przez organy nadzorcze lub właścicielskie przedsiębiorstwa. Następnie, w drodze notatek, pisemnych lub ustnych poleceń służbowych są przekazywane kierownikom centrów odpowiedzialności skwantyfikowane cele ich zakresu odpowiedzialności, np. poziom zysku, poziom kosztów, poziom rentowności.

Budżetowanie odgórne spotyka się wszędzie tam, gdzie występują warunki sprzyjające lub wymuszające centralizację władzy, a szczególnie:
* im mniejsza zmienność otoczenia, tym większa centralizacja,
* im silniejsza tradycja centralizacji, tym częściej ten model jest stosowany,
* im ważniejsza decyzja, tym większa skłonność do jej centralizacji,
* im słabiej wykwalifikowani menedżerowie, tym silniejsza centralizacja.
Zważywszy na ogólne tendencje zachodzące w gospodarce, a szczególnie tzw. megatrendy: (globalizacja, turbulencja otoczenia, hiperkonkurencja) wydaje się, że przesłanki do stosowania budżetowania odgórnego słabną.


Modelową alternatywą jest postępowanie zdecentralizowane, tj. takie, w którym większą rolę decyzyjną pełnią kierownicy niższych szczebli hierarchii organizacyjnej. Budżetowanie oddolne to taki tryb postępowania, który rozpoczyna się na niższych szczeblach organizacji, a tworzone tam budżety centrów odpowiedzialności są przekazywane do wyższych szczebli hierarchii organizacyjnej, gdzie podlegają zatwierdzeniu oraz scaleniu w budżet globalny przedsiębiorstwa.

Praktycznie rzecz ujmując, procedury budżetowania nakładają na kierowników ośrodków odpowiedzialności obowiązek dostarczenia swoich planów na przyszłe okresy w oznaczonym terminie. Przy dużych organizacjach te terminy są stosunkowo wczesne, np. sektor bankowy oczekuje od swoich centrów odpowiedzialności planów na rok następny na koniec lipca lub w sierpniu roku poprzedzającego. Oznacza to wzrost czasochłonności procesu budżetowania i jego wydłużenie.
Ogromnym atutem jest wykorzystanie wiedzy specjalistycznej kierowników ośrodków odpowiedzialności. W dobie gospodarki bazującej na wiedzy ten atut jest nie do przecenienia.
Odwrotnie niż w przypadku centralizacji, budżetowanie oddolne jest przejawem decentralizacji władzy w przedsiębiorstwie. Sprzyja jej:
* złożoność i niepewność otoczenia,
* wysokie kwalifikacje menedżerów niższych i średnich szczebli,
* wielkość organizacji oraz różnorodność realizowanych działalności.
Decentralizacja, a także poszukiwanie nowych form organizacyjnych, takich jak struktury macierzowe, zespoły projektowe, organizacja sieciowa, wyraziście skłaniają do stosowania budżetowania oddolnego. Przykładem może być przygotowanie oferty na inwestycję budowlaną, w której wartość końcowa wynika z wartości poszczególnych budżetów cząstkowych: projektu, prac budowlanych, prac elektrycznych itp. Nawet jeśli organizacja stosuje target costing, to jednak kierownicy odpowiedzialni za poszczególne elementy procesu inwestycyjnego dysponują wiedzą niezbędną do prawidłowego, realnego i wykonalnego budżetu szczegółowego.
Tym niemniej czyste modele odgórny lub oddolny rzadko występują w praktyce, tak jak rzadko występują organizacje całkowicie scentralizowane lub całkowicie zdecentralizowane. Praktyka przynosi raczej rozwiązania czerpiące z obu modeli.
Redakcja
Internetowy Serwis Controllingu
Controlling i Rachunkowość Zarządcza



Dodaj odpowiedź



  


Użytkownicy przeglądający ten temat: 0

0 użytkowników, 0 gości, 0 anonimowych